Ang Tulay ng Pagkakapantay: Para Kanino Ba ang Kaunlaran ng Boracay?

Ni: Guillermo Sumbiling

Sa bawat larawan ng Boracay—maputing buhangin, makukulay na sunset, at masiglang turismo—may isang katotohanang hindi natin madalas pag-usapan: ang isla ay umiikot dahil sa manggagawa.

Ayon sa mga pag-aaral, umaabot sa 38,000 ang karaniwang populasyon sa isla—pinagsamang turista at manggagawa—sa loob ng itinakdang carrying capacity na 54,945 katao. Dito, tinatayang 22,395 ang stay-in workers, at sa kabuuan, 40% hanggang 50% ng populasyon ay manggagawa. Ibig sabihin, halos 41% ng araw-araw na tao sa Boracay ay mga taong nagtatrabaho—sila ang tunay na bumubuhay sa isla.

Pero sa kabila ng kanilang bilang at ambag, sila rin ang pinaka-nahihirapan.

Ang may kaya, may pagpipilian. May sariling bangka, komportableng tirahan, at kalayaang magbiyahe anumang oras. Ngunit ang mahihirap? Araw-araw na pila, limitadong biyahe, at walang kasiguruhan kung makakatawid sa oras. Sa simpleng pagpasok sa trabaho, kailangan nang makipagsapalaran.

Sa kawalan ng maayos at tuloy-tuloy na koneksyon sa pagitan ng mainland Aklan at Boracay, ang bigat ng sistema ay napupunta sa balikat ng nakararami. Siksikan at mahal ang tirahan. Maraming pamilya ang magkakahiwalay dahil hindi kayang dalhin ang buong pamilya sa isla. Ang mga bata ay naiipit sa kulang na pasilidad ng paaralan o napipilitang maiwan sa probinsya. Pati kalusugan, pagkain, at pang-araw-araw na pangangailangan ay nagiging mas mahal at mas mahirap abutin.

Hindi ba’t malinaw? Ang mayorya—ang 40% hanggang 50% na manggagawa—ang siyang higit na nangangailangan ng mas maayos na imprastraktura.

Pinagmamalaki natin ang Boracay bilang isa sa pinakamagandang destinasyon sa mundo. Ngunit kung ang kaunlaran ay hindi nararamdaman ng nakararami, kanino ba talaga ito?

Ang kawalan ng tulay ay hindi lamang kakulangan sa proyekto—ito ay kakulangan sa malasakit.

Ang isang maayos at planadong tulay papuntang Boracay ay hindi lang para sa turismo. Ito ay para sa dignidad ng manggagawa. Para sa oras na hindi na masasayang sa pila. Para sa kita na hindi mababawasan dahil sa delay. Para sa pamilyang muling magkakasama. Para sa mas maayos na tirahan sa mainland at mas abot-kayang pamumuhay.

Ito rin ay magpapabilis ng daloy ng pagkain, materyales, serbisyo, at maging ng waste management—mga bagay na araw-araw na kinakailangan ng isla.

Higit sa lahat, ito ay usapin ng patas na oportunidad.

Ngayon, ang mahihirap ang literal na nagbubuhat sa Boracay—sa kargamento, sa trabaho, sa sistema. Ngunit ang bunga ng kaunlaran ay hindi pantay na napapakinabangan.

Kung maitatayo nang tama, ang tulay ay hindi lang bakal at semento. Ito ay magiging simbolo ng inclusive growth—isang tulay na nagdurugtong hindi lang ng lupa, kundi ng pagkakataon at pag-asa.

Hindi lamang sa buhangin nakatayo ang Boracay. Nakatayo ito sa pawis ng manggagawa. Panahon na para ang kaunlaran ay maramdaman ng lahat—lalo na ng nakararami.